Mâliye Osmanlı Devletinin gelir ve giderlerine 1838 yılına kadar defterdar, bu tarihten sonra da mâliye nâzırı ve bağlı teşkilâtı bakardı. Defterdar, Divân-ı hümayûn yani bakanlar kurulu üyesiydi. Başdefterdar, padişahın malî işlerde vekilidir.
Başdefterdarın; şıkk-ı sânî ve şıkk-ı sâlis defterdarı olmak üzere iki yardımcısı vardı. Önceleri tek olan defterdar, sayısı devletin genişlemesiyle birlikte arttı.
Osmanlı Devlet hazinesi, iç ve dış hazine olmak üzere ikiye ayrılırdı. İç hazine; pâdişâhın şahsına âit olup, hazîne-i hassa da denirdi.
Dış hazîne; devlete âit olup, hazine-i devlet, hazine-i âmire, hazine-i hümayûn ve hazine-i mâliye de denirdi. Beyt-ül-mal, Osmanlı Devletinde devlet hazinesi ve mâliye dâiresi mânâsında kullanıldı. Osmanlı Devletinde, şer’î ve örfî olmak üzere iki türlü vregi vardı. Mâliye teşkilâtı da şer’î ve örfi gelir sistemine göre teşkil edilmişti.
Mar.25